حسين قرچانلو
470
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
كرده بودند كه هلال آنها بعضى به شكل قوسهاى چترى و برخى به سبك طاقهاى شكستهء دندانهدار بوده است . در دوران اسلام در منتهى اليه اين گلدسته ، قبهء گوى مانندى از فلز طلايى قرار داشته است كه بعدها مسيحيان آن را برداشته و به جاى آن مجسمهاى كه مظهر ايمان عيسوى است نصب كردهاند . عمارت القصر در اشبيليه يكى از قصور قديمى مسلمانان است . كار بناى اين قصر در قرن يازدهم ميلادى آغاز گرديد ، ولى بناى قسمت اعظم آن در قرن سيزدهم ميلادى انجام يافت . بخش اصلى عمارت را استادان هنرمند مسلمان در زمان سلطنت پيرلوكروئل « 1 » ساختند و شارل پنجم با تأنّى به تعمير و تكميل آن اهتمام نمود ، لكن اقدام او بىنتيجه و منحصر به بعضى اضافات جزئى ، از قبيل تزيينات داخلى به سبك رومى و يونانى بود و موجب عدم تناسب اجزاى اين بناى بزرگ گرديد . سلاطين مسيحى اندلس قصر اشبيليه را مقر خود قرار دارند و همين سبب شد كه اين عمارت از ميان ساير ابنيهء بزرگ مسلمانان در اندلس از آسيب دستبرد مسيحيان محفوظ بماند . در زمان مسلمانان جدار داخلى سرتاسر تالارها ، به سبك اسلامى ، منقّش به نقش و نگارهاى فراوان بود ؛ ولى بعد از تصرف مسيحيان ، چنان كه مرسوم اندلسيان بود ، آن نقوش بديع را با آهك پوشانيدند و محو كردند تا آنكه دوك دومونپانستر « 2 » ديگربار به تعمير و مرمت آنها همت گماشت و تالارها را به شكل اول آراست . « 3 » يكى ديگر از آثار اسلامى اشبيليه بيت الابكار ( حياط دوشيزگان ) بوده است . به نوشتهء مورخان ، در اين حياط صد دختر دوشيزه از مسيحيان اندلس به رسم باج به سلاطين مسلمان اشبيليه پيشكش مىشده است . تالار سفرا نيز از قسمتهاى بىنهايت زيبا و فرحبخش عمارت القصر بوده است . هنرمندان سقف آن را با چوبهاى قيمتى منبّت شده و نقاشيهاى زراندود تزيين كرده بودند . اين گونه تزيينات را امروز فقط در القصر اشبيليه و معدودى از مساجد قاهره مىتوان ديد . « 4 »
--> ( 1 ) . Pierre le Gruel ( 2 ) . De Montpenster ( 3 ) . تمدن اسلام و عرب ؛ ص 360 - 362 . ( 4 ) . همان ؛ ص 364 .